توضیح المسائل

احکام تیمم

(۵٩٩) پیشانى و پشت دست‌‌ها را باید از بالا به پایین مسح نماید‌‌؛ و کارهاى تیمّم را باید پشت سر هم بجا آورد و اگر بین آنها به قدرى فاصله دهد که نگویند تیمّم مى‌‌کند باطل است‌‌.

(۶٠٠) در تیمّم باید پیشانى و کف دست‌‌ها و پشت دست‌‌ها پاک باشد‌‌. و اگر کف دست نجس باشد و نتواند آن را آب بکشد‌‌، باید با همان کف دست نجس تیمّم کند‌‌، و احتیاط واجب در این است که اگر روى دست نجس نیست‌‌، هم با کف دست و هم با روى دست تیمم نماید‌‌.

(۶٠١) انسان باید براى تیمّم انگشتر را از دست بیرون آورد و اگر در پیشانى یا پشت دست‌‌ها یا در کف دست‌‌ها مانعى باشد‌‌، مثلا چیزى به آنها چسبیده باشد‌‌، باید برطرف نماید‌‌.

(۶٠٢) اگر پیشانى یا پشت دست‌‌ها زخم است و پارچه یا چیز دیگرى را که بر آن بسته نمى‌‌تواند باز کند‌‌، باید دست را روى آن بکشد‌‌. و نیز اگر کف دست زخم باشد و پارچه یا چیز دیگرى را که بر آن بسته نتواند باز کند، باید دست را با همان پارچه به چیزى که تیمّم به آن صحیح است بزند و به پیشانى و پشت دست‌‌ها بکشد‌‌. و اگر کف دست به سبب شکستگى یا عارضه دیگرى به طورى در میان گچ باشد که قابل برداشتن نیست‌‌، براى تیمم از دیگران کمک بگیرد‌‌.

(۶٠٣) اگر پیشانى و پشت دست‌‌ها مو داشته باشد اشکال ندارد‌‌. ولى اگر موى سر روى پیشانى آمده باشد و بیش از حدّ معمول باشد‌‌، باید آن را عقب بزند‌‌.

(۶٠۴) کسى که وظیفه اش تیمّم است بنابر احتیاط واجب نباید پیش از وقت نماز براى نماز تیمّم کند، ولى اگر براى کار واجب دیگر یا مستحبى تیمّم کند و تا وقت نماز عذر او باقى باشد، مى‌‌تواند با همان تیمّم نماز بخواند.

(۶٠۵) کسى که وظیفه اش تیمّم است‌‌، اگر بداند تا آخر وقت عذر او باقى مى‌‌ماند‌‌، در وسعت وقت مى‌‌تواند با تیمّم نماز بخواند‌‌. و همچنین اگر امید برطرف شدن عذر در آخر وقت را دارد اظهر جواز مبادرت به نماز با تیمم است‌‌، اگر چه تأخیر افضل و احوط است‌‌.

(۶٠۶) کسى که نمى‌‌تواند وضو بگیرد یا غسل کند، مى‌‌تواند نمازهاى قضاى خود را با تیمّم بخواند هر چند احتمال بدهد که به زودى عذر او برطرف مى‌‌شود.

(۶٠٧) کسى که نمى‌‌تواند وضو بگیرد یا غسل کند، جایز است نمازهاى مستحبى را که مثل نافله‌‌هاى شبانه روز وقت معین دارد باتیمّم‌‌بخواند، حتى دراول وقت.

(۶٠٨) اگر به واسطه نداشتن آب یا عذر دیگرى تیمّم کند، بعد از برطرف شدن عذر، تیمّم او باطل مى‌‌شود.

(۶٠٩) کسى که وظیفه اش تیمّم است اگر براى کارى تیمّم کند، تا تیمّم و عذر او باقى است‌‌، کارهایى را که باید با وضو یا غسل انجام داد‌‌، مى‌‌تواند بجا آورد‌‌؛ ولى اگر عذرش تنگى وقت بوده، یا با داشتن آب‌‌، براى نماز میت یا خوابیدن تیمّم کرده‌‌، فقط کارى را که براى آن تیمّم نموده مى‌‌تواند انجام دهد‌‌.