توضیح المسائل

نماز عید فطر و قربان

نماز عید فطر و قربان در زمان حضور امام‌‌(علیه السلام) واجب است و باید به جماعت خوانده شود، و در زمان ما که امام‌‌(علیه السلام) غایب است، بنا بر اظهر مستحب مى‌‌باشد.

(١٢٣٢) محل دو خطبه در نماز عید فطر و قربان بعد از نماز است و هرخطبه بنا بر احوط باید مشتمل بر همان چیزهایى باشد که خطبه جمعه مشتمل بر آن است‌‌، یعنى‌‌: حمد و ثناى الهى و شهادتین و سفارش به تقوى و قرائت سوره کوتاه قرآن و نشستن امام بین دو خطبه‌‌.

(١٢٣٣) در صورتى که عید فطر بعد از ظهر ثابت شود، بعید نیست که نماز عید فطر به جماعت در فرداى آن روز، بعد از طلوع آفتاب و قبل از ظهر، به امید مطلوبیت، بدون قصد قضا مستحب باشد.

(١٢٣۴) وقت نماز عید فطر و قربان از اول آفتاب روز عید است تا ظهر.

(١٢٣۵) مستحب است نماز عید قربان را بعد از بلند شدن آفتاب بخوانند و بعد از آن قربانى کنند و از گوشت قربانى قدرى بخورند، ولى در عید فطر مستحب است، بعد از بلند شدن خورشید افطار کنند و زکات فطره را هم بدهند، بعد نماز عید را بخوانند.

(١٢٣۶) نماز عید فطر و قربان دو رکعت است که نمازگزار در رکعت اول بعد از خواندن حمد و سوره بنابر احوط پنج تکبیر مى‌‌گوید و بعد از هر تکبیر یک قنوت مى‌‌خواند و بعد از قنوت پنجم تکبیر دیگرى مى‌‌گوید و به رکوع مى‌‌رود و دو سجده بجا مى‌‌آورد و برمى‌‌خیزد، و در رکعت دوم بعد از حمد و سوره چهار تکبیر مى‌‌گوید و بعد از هر تکبیر قنوت مى‌‌خواند و تکبیر پنجم را مى‌‌گوید و به رکوع مى‌‌رود و بعد از رکوع دو سجده بجا مى‌‌آورد و تشهد مى‌‌خواند و نماز را سلام مى‌‌دهد.

(١٢٣٧) در قنوت نماز عید فطر و قربان هر دعا و ذکرى بخوانند کافى است ولى بهتر است این دعا را به قصد امید ثواب بخوانند‌‌:

«‌‌اَللّهُمَّ اَهْلَ الْکبْریاءِ وَ الْعَظَمَةِ‌‌، وَ اَهْلَ الْجُودِ وَ الْجَبَروتِ‌‌، وَ اَهْلَ الْعَفْوِ وَ الرَّحْمَةِ‌‌، وَ اَهْلَ التَّقْوى وَ الْمَغْفِرَةِ‌‌، أَسألُک بِحَقِّ هذَا الْیوْمِ‌‌، الَّذی جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمینَ عیداً‌‌، وَ لِمُحَمَّد صَلَّى اَللهُ عَلَیهِ وَ آلهِ ذُخْراً وَ شَرَفَاً وَ کرامَةً وَ مَزِیداً‌‌، اَن تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد‌‌، وَ اَنْ تُدْخِلَنی فی کلِّ خَیر اَدْخَلْتَ فِیهِ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّد‌‌، وَ اَن تُخْرِجَنی مِنْ کلِّ سُوء اَخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّد‌‌، صَلَواتُک عَلَیهِ وَ عَلَیهِم‌‌، اَللّهُمَّ اِنّی أَسْأَلُک خَیرَ ما سَأَلَک بِهِ عِبادُک الْصّالِحُونَ‌‌، وَ اَعُوذُ بِک مِمَّا اسْتَعاذَ مِنْهُ عِبادُک الْمُخْلَصُوْنَ‌‌»‌‌.

(١٢٣٨) مستحب است در نماز عید فطر و قربان قرائت را بلند بخواند.

(١٢٣٩) نماز عید سوره مخصوصى ندارد ولى بهتر است که در رکعت اول آن سوره شمس (‌‌سوره ٩١‌‌) و در رکعت دوم سوره غاشیه (‌‌سوره ٨٨‌‌) و یا به عکس‌‌، را بخوانند‌‌، یا در رکعت اول سوره اعلى (‌‌سوره ٨٧‌‌) و در رکعت دوم سوره شمس یا به عکس‌‌، را بخوانند‌‌.

(١٢۴٠) مستحب است در نماز عید بر زمین سجده کنند و در حال گفتن تکبیرها دست‌‌ها را بلند کنند‌‌.

(١٢۴١) شب عید فطر بعد از نماز مغرب و عشاء و روز عید بعد از نماز صبح و نیز بعد از نماز عید فطر مستحب است این تکبیرها را بگوید‌‌: «‌‌اَللهُ اَکبَرُ‌‌، اَللهُ اَکبَرُ‌‌، لااِلهَ اِلاَّ اللهُ وَ اللهُ اَکبَر‌‌، وَ للهِِ الْحَمْدُ عَلى ما هَدانا‌‌، وَ الْحَمْدُ للهِِ عَلى ما اَبْلانا‌‌.

(١٢۴٢) مستحب است در عید قربان بعد از ده نماز که اول آنها نماز ظهر روز عید و آخر آنها نماز صبح روز دوازدهم است، این تکبیرها را بگوید‌‌: «‌‌اَللهُ اَکبَرُ‌‌، اَللهُ اَکبَرُ‌‌، لااِلهَ اِلاَّ اللهُ و اَللهُ اَکبَرُ‌‌، اَللهُ اَکبَرُ وَ للهِِ الْحَمْدُ‌‌، اَللهُ اَکبَرُ عَلى ما هَدانا‌‌، اَللهُ اَکبَرُ عَلى ما رَزَقَنا مِن بَهِیمَةِ الاْنعامِ‌‌، ولى اگر عید قربان را در منى باشد، مستحب است بعد از پانزده نماز، که اول آنها نماز ظهر روز عید و آخر آنها نماز صبح روز سیزدهم ذیحجّه است، این تکبیرها را بگوید.

(١٢۴٣) مستحب است نماز عید را زیر آسمان بخواند.

(١٢۴۴) اگر در تکبیرهاى نماز و قنوت‌‌هاى آن شک کند اگر از محل آن تـجاوز نـکرده است بنا را بر کمتر بگذارد و اگر بعد معلوم شد که گفته بوده اشکال ندارد، و اگر در حال قنوت شک کرد که تکبیر گفته یا نه، بنابراظهر به این شک اعتنا نکند.

(١٢۴۵) اگر قرائت یا تکبیرها یا قنوت‌‌ها را فراموش کند و بجا نیاورد نمازش صحیح است.

(١٢۴۶) اگر کارى کند که در نمازهاى یومیه براى آن سجده سهو لازم است، بنا بر اظهر در نماز عید سجده سهو لازم نیست، اگر چه احوط آن است که سجده سهو بجا آورد.