توضیح المسائل

٢. مشقّت بيش از حد‌‌

(۵۶٧) اگر به سبب پیرى یا ترس از دزد و جانور و مانند اینها، یا نداشتن وسیله‌‌اى که آب از چاه بکشد، دسترسى به آب نداشته باشد، باید تیمّم کند‌‌. و همچنین است اگر تهیه کردن آب یا استعمال آن به قدرى مشقت داشته باشد که مردم آن را تحمل نکنند‌‌.

(۵۶٨) اگر براى کشیدن آب از چاه‌‌، دلو و ریسمان و مانند اینها لازم دارد و مجبور است بخرد یا کرایه نماید‌‌، اگر چه قیمت آن چند برابر معمول باشد‌‌، در صورتى که اجحاف نباشد باید تهیه کند‌‌، و همچنین است اگر آب را به چندین برابر قیمتش بفروشند‌‌. ولى اگر تهیه آنها به قدرى پول مى‌‌خواهد که نسبت به حال او آن مقدار ضرر دارد‌‌، واجب نیست تهیه نماید‌‌.

(۵۶٩) اگر ناچار شود که براى تهیه آب قرض کند، باید قرض نماید‌‌؛ ولى کسى که مى‌‌ترسد نتواند قرض خود را بدهد واجب نیست قرض کند‌‌.

(۵٧٠) اگر حفر چاه مشقّت ندارد‌‌، باید براى تهیه آب‌‌، چاه حفر کند‌‌. مگر این که ضرر غیر مالى مهمى در این کار باشد که به خاطر آن‌‌، دیگر این کار واجب نباشد‌‌.

(۵٧١) اگر کسى مقدارى آب بى‌‌منّت به او ببخشد باید قبول کند‌‌.