امام علی علیه‌السلام مَثَل اَعلای عرفان و قطب و مقتدای همه عارفان، در محراب نماز به شهادت رسید، پس چگونه می‌توان عارف بود اما آداب شریعت را نادیده گرفت و به بهانه این که سالک، مست خداست در هنگام مستی، نماز بر او واجب نیست و تکالیف از او ساقط می‌گردد؟!
در اثر مراقبت شديد و اهتمام به آن آثار حبّ و عشق در ضمير سالک هويدا مى‌شود، زيرا عشق به جمال و کمال على الاطلاق فطرى بشر بوده، و با نهاد او خمير شده، و در ذات او به وديعت گذارده شده است، ليکن علاقه به کثرات و حبّ به ماديات حجاب‌هاى عشق فطرى مى‌گردند، و نمى‌گذارند که اين پرتو ازلى ظاهر گردد.
انسانِ با اراده و همت که مى‌خواهد در مسير خودسازى گام بگذارد و روح خويش را تکامل بخشد بايد مراحلى را طى کند. درباره اين مراحل، علماى علم اخلاق و سالکان طريق عرفان، توصيه‌هايى فرموده‌اند