شرط اين که کسى در زمره مقربين داخل شود اين است که همواره از روى بيم و اميد قلبا به ياد خدا باشد و نگذارد غفلت در دلش رخنه کند؛ يعنى تنها به‌وسيله ذکر واقعى است که حجاب‌ها و حائل‌هاى بين خدا و بنده‌اش برطرف مى‌گردد و اگر ذکرى در کار نبود، همه موجودات از نظر نزديکى و دورى به خدا يک‌سان بودند و هيچ تفاوتى از اين جهت بين آن‌ها وجود نداشت.
در اثر مراقبت شديد و اهتمام به آن آثار حبّ و عشق در ضمير سالک هويدا مى‌شود، زيرا عشق به جمال و کمال على الاطلاق فطرى بشر بوده، و با نهاد او خمير شده، و در ذات او به وديعت گذارده شده است، ليکن علاقه به کثرات و حبّ به ماديات حجاب‌هاى عشق فطرى مى‌گردند، و نمى‌گذارند که اين پرتو ازلى ظاهر گردد.
انسانِ با اراده و همت که مى‌خواهد در مسير خودسازى گام بگذارد و روح خويش را تکامل بخشد بايد مراحلى را طى کند. درباره اين مراحل، علماى علم اخلاق و سالکان طريق عرفان، توصيه‌هايى فرموده‌اند
در فقه اسلامى، به تبع قرآن و پیشوایان معصوم، نماز مورد توجه فراوان فقها قرار گرفته و بحث‏‌هاى فقهى گسترده‏‌اى از جنبه‏‌هاى مختلف، کرده‏‌اند به قول حضرت آیت‌اللّه‏‌العظمى بهجت: «هیچ کتاب فقهى به اندازه «کتاب الصلاة»، کثیر المباحث نیست به حدى که «الفیه» و «نفلیه» [دو کتاب مشهور شهید اول درباره نماز] درباره آن نوشته‏‌اند».
ر وجود انسان غرایز گوناگونى هست که همه آن‌ها براى ادامه حیات ضرورى است، اما اگر این غرایز از حد بگذرد و بر وجود انسان حاکم شوند و زمام اختیار را از دست او بگیرند، از حیطه انسانیت خارج مى‌شود و بزرگ‌ترین خسران براى آدمى همین است که از قلمرو انسانى، بیرون رود و در جرگه حیوانات، بلکه بدتر از آن قرار بگیرد.
28 دی 1395
علم اخلاق از آن‌جا که وظیفه تهذیب نفس و ساختن انسان را بر عهده دارد و در جهت ارتقا و پاکیزه‌سازى زندگى فردى و اجتماعى تلاش مى‌کند، بسیار پراهمیت است. خداوند متعال که خالق و آفریدگار انسان است، فلسفه بعثت همه پیامبران خود، به ویژه پیامبر گرامى اسلام صلى‌الله‌علیه‌و‌آله، را تهذیب نفس و مهذّب ساختن آدمیان اعلام کرده است.
28 دی 1395
با این بررسى لغوى مى‌توانیم اخلاق را به معناى ویژگى‌هاى روحى و نفسانى بدانیم؛ منتها این ویژگى‌ها باید در وجود فرد، «ملکه» شده باشد، یعنى چنان با شخص، در هم آمیخته باشد که گویى جزئى از سرشت اوست.