معيار و ملاک ديگر براى تشخيص عرفان صحيح از غيرصحيح، توجه به كرامت انسان است. انسان، عزيز و كرامت‏مند است، خداوند متعال چنين چيزى را براى او خواسته و فرمان داده تا هم خود را عزيز بدارد و هم عزت ديگران را رعايت نمايد.
18 دی 1395
پس، عارف واقعى، هدفش خدا و قرب به اوست و همگان را هم به‌سوى خدا و دستورهاى او دعوت مى‏‌كند. اما عرفان منفى، مردم را به‌سوى «خود» مى‏‌خواند.
18 دی 1395
عرفان از نظر لغوى به معناى شناخت و شناسايى است و در اصطلاح، طريقه و روش خاصى براى دست‌يابى به «حقيقت» است و نيل به اين حقيقت از راه تهذيب نفس و تطهير دل و تزكيه درون و رهايى از تعلقات دنيوى، مطابق ملاک‌هاى شرعى و دينى، ميسّر است.
در عرفان‌های مثبت و حقیقی، هدف متعالی انسان «قرب الهی» است. محور همه فعالیت سالک واقعی خداست: عبادت، ذکر، نماز، روزه، کاروکسب، ازدواج، قهروصلح، همه و همه به‌خاطر خداست...
ذکر به معنای یاد خداست و یکی از مواقع مهم برای این یاد، هنگام پیش آمدن زمینه‌های معصیت است. اگر کسی توانست در چنین موقعی به طرف گناه نرود و دامن خود را پاک نگه دارد و زبان خود را به دروغ و تهمت و غیبت و سخن‌چینی، آلوده نسازد، حرام خواری نکند، به دیگران ستم روا ندارد، مفهوم واقعی ذکر را انجام داده است.
شرط اين که کسى در زمره مقربين داخل شود اين است که همواره از روى بيم و اميد قلبا به ياد خدا باشد و نگذارد غفلت در دلش رخنه کند؛ يعنى تنها به‌وسيله ذکر واقعى است که حجاب‌ها و حائل‌هاى بين خدا و بنده‌اش برطرف مى‌گردد و اگر ذکرى در کار نبود، همه موجودات از نظر نزديکى و دورى به خدا يک‌سان بودند و هيچ تفاوتى از اين جهت بين آن‌ها وجود نداشت.
در اثر مراقبت شديد و اهتمام به آن آثار حبّ و عشق در ضمير سالک هويدا مى‌شود، زيرا عشق به جمال و کمال على الاطلاق فطرى بشر بوده، و با نهاد او خمير شده، و در ذات او به وديعت گذارده شده است، ليکن علاقه به کثرات و حبّ به ماديات حجاب‌هاى عشق فطرى مى‌گردند، و نمى‌گذارند که اين پرتو ازلى ظاهر گردد.
انسانِ با اراده و همت که مى‌خواهد در مسير خودسازى گام بگذارد و روح خويش را تکامل بخشد بايد مراحلى را طى کند. درباره اين مراحل، علماى علم اخلاق و سالکان طريق عرفان، توصيه‌هايى فرموده‌اند